ไทใหญ่

taiyai (3)

ประวัติความเป็นมา
ชาวไทใหญ่เรียกตนเองว่า “ไต” พม่าเรียกว่า “ ชาน” หรือ “ฉาน”  ชาวไทใหญ่ที่อยู่ในเขตประเทศจีน เรียกตนเองว่าเป็นไทเหนือด้วยถือว่าอาศัย อยู่ทางเหนือของแม่น้ำคง(แม่น้ำสาละวิน) และจะเรียกชาวไทใหญ่ในพม่า ว่าเป็นไทใต้  ในประเทศไทย มีชาวไทใหญ่อพยพเข้ามาอาศัยอยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงราย และเชียงใหม่ จากตอนใต้ของประเทศจีนเมื่อประมาณศตวรรษที่ 17

ภาษาของชาวไทใหญ่
ภาษาไทใหญ่ หรือ ภาษาฉาน (ไทใหญ่:ลิ่กไต๊) เป็นภาษาตระกูลไท-กะได ใช้พูดในภาคเหนือของประเทศพม่า ประเทศไทย และทางตอนใต้ของประเทศจีน มีอักษรเป็นของตนเอง
ชาวไทใหญ่ จะตั้งนามสกุลที่ขึ้นต้นด้วยลุง เช่น ลุงต่า ลุงลู่ ลุงคำ ลุงป้าง ฯลฯ  เนื่องจากชาวบ้านส่วนใหญ่นึกไม่ออกว่าจะใช้นามสกุลอะไร ก็เอาชื่อพ่อแม่ญาติพี่น้องที่ตายไปแล้วมาตั้งเป็นนามสกุล

ลักษณะบ้านเรือน
ชาวไทใหญ่อาศัยอยู่ตามพื้นที่ราบลุ่มริมแม่น้ำ ตามหุบเขา มีขนาดตั้งแต่ 20 หลังคา  จนถึงขนาด 700 – 1000 หลังคาเรือน ด้านหลังของเมืองมักจะเป็นเชิงเขาหันหน้าเข้าสู่ทุ่งนา ชีวิตของไท ชีวิตถูกกำหนดด้วยฤดูกาล ที่จะเป็นตัวกำหนดวิถีชีวิตการทำงาน การประกอบ พิธีกรรม และประเพณีทางศาสนาต่างๆ ตลอดปี

taiyai (2)

การแต่งกาย
การแต่งกายชาวไทใหญ่  ผู้ชายสวมเสื้อไต นุ่งกางเกงขาก๊วย  มีผ้าเคียนศีรษะ ส่วนผู้หญิง สวมผ้าซิ่น หรือผ้าถุงยาวคลุมตาตุ่ม เสื้อแขนยาวคลุมเอว สาบเสื้อป้ายทับไปด้านเดียวกับผ้าถุงบ้าง และเป็นแบบหลวมๆ แต่ปัจจุบันมีการประยุกต์เป็นแบบรัดรูปเสื้อสั้น สาบเสื้อก็สลับทับไปคนละด้านบ้าง

taiyai (10)  taiyai (11)

วัฒนธรรมประเพณี
วิถีชีวิตชาวไทใหญ่ เช่นพิธีการดำหัวตามประเพณีดั้งเดิมของชาวไทใหญ่ การแสดงฟ้อนไต การฟ้อนนก ฟ้อนโต การฟ้อนเจิง การฟ้อนดาบ กับเครื่องดนตรีโบราณ เช่น ระนาดเหล็ก ฆ้องแผง กลองยาว ฉาบ ตียอ หรือไวโอลินพม่า

อาหารของชาวไทใหญ่จะมี “ถั่วเน่า” เป็นเอกลักษณ์ คล้ายกะปิ  เป็นอาหารที่มีประโยชน์เพื่อสุขภาพอาทิ  น้ำพริกคั่วทรายที่ผสมถั่วเน่าเป็นหลัก   การทำถั่วเน่าจิ้นลุง หรือลูกชิ้นของชาวไทยใหญ่ น้ำพริกพู   หรือ ขนม เช่น ข้าวหลามมูล คล้ายๆ กะละแม แต่อยู่ในกระ บอกไม้ไผ่

taiyai (7)  taiyai (9)

ศาสนา ความเชื่อ พิธีกรรม
ชาวไทใหญ่ จะมีเสื้อบ้านและหอเสื้อบ้านเพื่อให้ชาวบ้านทุกคนมาประกอบพิธีกรรม เพื่อ ความเป็นสวัสดิมงคลของหมู่บ้าน และเพื่อความอยู่ดีกินดี พืชพันธุ์เจริญงอกงาม วัวควาย สัตว์เลี้ยงทั้งหลายเติบโต ปราศจากโรคภัยจากสภาพทางภูมิศาสตร์ ถิ่นที่อยู่ และความเชื่อประเพณี พิธีกรรมที่ได้รับอิทธิพลทางพุทธศาสนา และความเชื่อเรื่องผีสางนางฟ้า

ชนเผ่าไทใหญ่ ที่อาศัยอยู่ในพื้นทีปฏิบัติงานโครงการหลวง ได้แก่
-    สถานีเกษตรหลวง อ่างขาง            อ.ฝาง จ.เชียงใหม่
-    ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง หมอกจ๋าม         อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่
-    ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง แกน้อย        อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่

  • Share this post:
  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • Digg
ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง :
         อาข่า (Akah) หรือ อีก้อ
         ลาหู่ (LAHU) หรือ มูเซอ
         ม้ง
         ดาราอั้ง (Dara-ang) หรือ ปะหล่อง
         จีนยูนนาน ( Chinese Yunnan ) หรือ จีนฮ่อ (Haw)

Comments are closed